Mùa lạnh không chỉ làm gia tăng các bệnh lý hô hấp mà còn là thời điểm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, thậm chí đột tử tăng cao, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại trong mùa đông lại có thể trở thành yếu tố kích hoạt các biến cố nguy hiểm.
1. Tắm nước quá nóng hoặc tắm ngay sau khi đi từ ngoài trời lạnh về
Khi vừa ở môi trường lạnh, mạch máu đang co lại để giữ nhiệt. Việc tắm nước nóng ngay lập tức hoặc tắm trong phòng kín làm nhiệt độ cơ thể thay đổi đột ngột, khiến tim và hệ mạch phải điều chỉnh gấp, dễ gây rối loạn huyết áp, thiếu máu cơ tim hoặc tai biến mạch não.
Khuyến cáo: Sau khi từ ngoài trời lạnh trở về, cần để cơ thể ấm dần rồi mới tắm; tránh tắm nước quá nóng hoặc ngâm mình lâu.
2. Tập thể dục ngoài trời khi nhiệt độ xuống thấp
Thói quen chạy bộ, tập thể dục vào sáng sớm (4–6 giờ), thời điểm nhiệt độ thấp nhất trong ngày, có thể khiến mạch máu co thắt mạnh, huyết áp tăng, tim phải làm việc quá sức. Nhiều nghiên cứu ghi nhận số ca nhồi máu cơ tim tăng trong vài ngày sau khi cơ thể tiếp xúc với lạnh kéo dài.
Khuyến cáo: Nên tập luyện vào thời điểm ấm hơn trong ngày hoặc tập trong nhà với môi trường ổn định.
3. Tắm khi có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa môi trường và phòng tắm
Sự chênh lệch nhiệt độ lớn (trên 5°C) giữa môi trường bên ngoài và phòng tắm có thể gây co mạch đột ngột, rối loạn huyết áp, tăng nguy cơ tai biến tim mạch và não. Đây là yếu tố nguy hiểm thường bị bỏ qua vào mùa đông.
Khuyến cáo: Đảm bảo phòng tắm kín gió, nhiệt độ phù hợp, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
4. Uống rượu để “làm ấm” cơ thể
Rượu chỉ tạo cảm giác ấm giả do làm giãn mạch ngoại vi, thực chất khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn. Đồng thời, rượu làm tim phải tăng nhịp để bù trừ, gây nguy hiểm cho người có bệnh tim mạch, huyết áp cao.
Khuyến cáo: Không sử dụng rượu để giữ ấm cơ thể trong thời tiết lạnh.
5. Sưởi than, đốt củi hoặc dùng thiết bị sưởi trong phòng kín
Nhiều trường hợp đột tử vào mùa đông liên quan đến ngộ độc khí CO khi sưởi bằng than tổ ong, củi hoặc thiết bị sưởi không đảm bảo an toàn trong phòng kín. Khí CO không mùi, không màu, dễ gây mất ý thức và tử vong khi ngủ.
Khuyến cáo: Tuyệt đối không sưởi than trong phòng kín; khi dùng máy sưởi cần đảm bảo thông thoáng, ưu tiên thiết bị có cảm biến an toàn.
6. Ngủ trùm chăn kín đầu
Việc trùm kín đầu khi ngủ có thể gây thiếu oxy, ngạt thở, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bệnh nằm lâu hoặc người có bệnh hô hấp.
Khuyến cáo: Dù trời lạnh, vẫn cần chừa khoảng trống để hô hấp, không trùm kín mũi và miệng khi ngủ.
7. Tự ý sử dụng thuốc cảm lạnh hoặc thuốc co mạch mũi
Một số thuốc cảm lạnh chứa hoạt chất làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, có thể gây biến chứng nguy hiểm ở người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp nếu dùng không đúng chỉ định.
Khuyến cáo: Không tự ý dùng thuốc; cần tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt với người có bệnh nền.
KHUYẾN CÁO CHUNG
- Giữ ấm cơ thể đúng cách, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
- Tập luyện thể chất phù hợp với thời tiết và thể trạng.
- Hạn chế rượu bia, không sưởi than trong phòng kín.
- Người cao tuổi, người có bệnh tim mạch cần theo dõi huyết áp thường xuyên và đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Mùa lạnh là giai đoạn cần đặc biệt thận trọng. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lý chính là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Nguồn : Trung tâm Kiểm soát bệnh tật
tỉnh Lào Cai